Tanzimat Tiyatrosu
FiRaRi Tarih 24 Ocak 2010
Tanzimat Tiyatrosu
Tanzimat Edebiyatı
Tiyatro; Tanzimat dönemi edebiyatımızın, ÅŸiirden sonra, en çok önem verilip iÅŸlenen türü olmuÅŸtur. Birinci dönemde «oynanmak için» yazılırken, ikinci dönemde «okunmak için» yazılır duruma getirilir. Türk kadını, dinî baskılar yüzünden Tanzimat yıllarında sahneye çıkamamış, bu ise, Türk Tiyatrosu’nun geliÅŸmesine engel olmuÅŸtur. Türk kadınının sahneye çıkışı ancak, 1919 yıllarındadır.
Ä°talyan ve Fransız tiyatrolarının giriÅŸimlerinden sonra, yerli tiyatromuz kurulur. Ä°lk yerli tiyatro sahnemizin ortaya çıkışı; 1840′da kurulan «Hoca Naum Tiyatrosu» dur. Müslüman olduktan sonra Yakup adını alan Güllü Agop’un «GedikpaÅŸa Tiyatrosu» edebiyatımızda önemli yer tutar. 1867′de kurulan bu tiyatronun edebî kurulunda Namık Kemal, Direktör Âli Bey, ReÅŸit PaÅŸa, Halet Bey, Menâpirzade Nuri Bey bulunmaktadır. Namık Kemal’in, Âli Bey’in, Ahmet Mithat’ın, Ebuzziya Tevfik’in, Åžemsettin Sami’nin yapıtları bu tiyatroda oynanır.
Tanzimat Tiyatrosu’nda toplum eÄŸitimi amaçtır. Halkı eÄŸlendirirken, eÄŸitmek ister. Çevirilerden uyarlamalara, klasisizm’den romantizme geçilirken komediyle dram arasından yürünür. Konular tarihten, dış ülkelerden, bireysel ve toplumsal olaylardan alınır. Gelenekler, görenekler, vatan, millet, yurtseverlik temaları iÅŸlenir. «Toplum için Sanat» yapılırken konuÅŸma diline, «Sanat içi Sanat» yapılırken güzel, etkili söz söylemeye, edebî dile gidilir.
Ä°lk önemli edebî deÄŸer taşıyan, Tanzimat oyunlarımız; Åžinasi’nin 1859 yılında yazılan Åžair Evlenmesi; Namık Kemal’in 1878′de oynanan Vatan yahut Silistre’sidir. Tiyatro eserlerile daha sonra ün alan yazarlarımızın başında,. Ahmet Vefik PaÅŸa, Direktör Âli Bey, Abdülhak Hâmit, Musahipzâde Celâl gelecektir. Tiyatro hareketlerimiz Tanzimat’ta büyük bir canlılık gösterir; toplanma ve söz özgürlüğünün kısıldığı zamanlar duraklar; 1908′den sonra, özellikle Cumhuriyet döneminde hızlı bir geliÅŸme hamlesine girer.
Etiketler:
Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Tiyatrosu
Facebook'ta paylaşNot: Sitemizde bulunan bu ve buna benzer bilgilerin birçoğu alıntıdır. Hayta.net, kullanıcıları tarafından geliştirilen bir site olduğu için yazılardan sorumlu değildir.
